- Een poging de complexe werkelijkheid van management, organisatie en (beroeps)onderwijs te duiden -

HOE?ZO!

26 feb. 2012

De competenties van de PvdA (2) ?!


Om het verhaal van de vorige aflevering te vervolgen bespreek ik nu de vijfde  SPL-competentie uit het rijtje van acht. Vanwege de actualiteit wordt de PvdA hier even misbruikt als proefkonijn en is het uitgangspunt ook deze keer om zaken aan de orde te stellen die minder goed verlopen. Het uiteindelijke doel is om wat feeling te krijgen om daarna de invalshoek van organisatiecompetenties te gebruiken om organisaties in Onderwijsland te diagnosticeren. De volgende stap is om te zien of we met deze benadering wat kunnen doen in het verbeteren en vernieuwen van organisaties of instellingen, wat in deze blog een Leitmotiv is.

5.   Creativiteit en verbeeldingskracht

Mogelijk knelpunt: de R&D is niet effectief.
Waar het bij deze competentie naar mijn gevoel om draait is de mate waarin een organisatie of (sub)cultuur openstaat voor nieuwe ontwikkelingen en voor beïnvloeding van buiten. Als dat het geval is moet er vervolgens het vermogen zijn om de vertaling naar de eigen situatie te maken en er iets zinnigs mee te doen. In een commerciële omgeving zou dit kunnen betekenen dat men ontwikkelingen in de samenleving oppikt en vervolgens in reactie daarop een passend product of een hierop toegesneden dienst ontwikkelt.

Dat is niet vanzelfsprekend omdat veel organisaties gevangen zitten in hun eigen wereldbeeld en de antwoorden die hierop in het verleden zijn ontwikkeld. Organisaties vertonen allerlei conserverende en repressieve mechanismen om de lopende zaken te beschermen tegen verandering. Een wat afgelikt voorbeeld uit het verleden is natuurlijk IBM die daardoor de slag naar het tijdperk van de microcomputers miste. Maar een ander voorbeeld op het niveau van een branche zou de zorgsector kunnen zijn. Ook dat is een gesloten systeem dat alle moeite doet om de eigenheid en status quo te beschermen. Omdat hier nauwelijks sprake is van marktwerking wordt de prijs hiervoor door de samenleving betaald. Wat overigens niet wil zeggen dat de markt hier de oplossing voor de kwaal is.

Het product van een politieke partij is een ideologie die praktisch vertaald is naar een programma. Men heeft een ideale samenleving voor ogen en op die punten waar deze afwijkt van de actuele toestand formuleert men standpunten en oplossingen waarvoor men bij de kiezers de handen op elkaar wil krijgen. Het is duidelijk dat een politieke partij geen gesloten systeem kan zijn. De maatschappij is dynamisch en dus zullen partijen dat ook moeten zijn. Zij zullen voortdurend nieuwe oplossingen moeten bedenken voor nieuwe problemen en nieuwe doelen en uitdagingen moeten stellen om kansen te creëren die de samenleving vooruit helpen.

Geconstateerd kan worden dat de steun voor de PvdA sterk is afgenomen en dat betekent dat het “product” niet meer up to date is. Er is creativiteit en verbeeldingskracht nodig om productvernieuwing te realiseren die aanspreekt in de huidige kiezersmarkt en die passend en geloofwaardig is, beoordeeld vanuit de vertrekpunten van de partij. Eerlijk gezegd lijkt mij dit een haalbare zaak maar de PvdA is er tot nog toe niet in geslaagd die productvernieuwing te realiseren. 


Patjepeeërs

Overigens worstelen alle “oude” politieke partijen met dit zelfde probleem en bovendien is het een probleem van alle tijden. Van het CDA kunnen we zeggen dat die partij de “herbronningsoperatie” expliciet heeft aangekondigd en georganiseerd. Los van waar mijn eigen voorkeuren liggen wil ik wel kwijt dat ik het in het landsbelang vind dat de oude partijen niet ontploffen. We hebben bijvoorbeeld in het Duitsland van na de eerste wereldoorlog kunnen zien wat er kan gebeuren als de patjepeeërs het overnemen. De trend van zakkenvullerij en diefstal onder het motto van declaraties, vergoedingen en bonussen is fnuikend voor het bindend vermogen van onze samenleving. Het is uiteindelijk een vorm van extremisme die in de samenleving tegenreacties oproept die vervolgens ook zullen doorklinken naar het veld van politiek en openbaar bestuur. Als die trend eenmaal gezet is zijn de rapen gaar.

Nu de kerk of de zuil niet meer de positie hebben om een normerende en richtinggevende functie uit te oefenen zou de politiek, of meer in het algemeen zouden gezagsdragers of anderszins zichtbare rolmodellen, deze functie moeten uitoefenen. Als de leiding van een universiteit in de NRC moet worden neergezet als een stelletje patjepeeërs, en we moeten constateren dat deze karakterisering helaas niet kan worden tegengesproken, dan hebben we als samenleving een probleem. Dit kan ons duur te staan komen. Ik denk dat niet alleen de PvdA maar alle oude partijen hier toch een mooi thema zouden kunnen hebben.


Grappig te constateren dat Dries van Agt destijds met zijn Ethisch Reveil zijn tijd behoorlijk ver vooruit was, maar het is misschien beter te constateren dat dit thema van alle tijden is. De volgende blogaflevering zullen we besteden aan de laatste drie competenties uit het rijtje van acht.


    Link naar volgende aflevering.

Geen opmerkingen:

Een reactie posten