- Een poging de complexe werkelijkheid van management, organisatie en (beroeps)onderwijs te duiden -

HOE?ZO!

22 jan. 2012

Gericht investeren in mensen ?!


Laten we het eens hebben over het klimaat waarin (onderwijs)innovaties het beste gedijen. In feite is het antwoord heel simpel. Dat is een klimaat waarvan de echte onderwijsprofessional, zoals we die in eerder afleveringen hebben gedefinieerd, zegt dat hij hierin lekker kan werken. Veel moeilijker is het niet.

SCP rapport.

Ambtenaren en politici denken vaak dat je innovaties tot stand kunt brengen door aan geldkranen te draaien (of door regeltjes aan het regelwoud toe te voegen) maar dat is in het algemeen een misvatting. Recent werden we verblijd met een rapport van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). In dat rapport staat dat het extra geld dat sinds 1995 aan onderwijs, zorg, politie en rechtspraak is besteed, niet heeft geleid tot een evenredige stijging van de kwaliteit en hoeveelheid dienstverlening. Ja sorry, is dat nieuws ?

Economische invalshoek lekker simpel

In het onderwijs wordt vaak geroepen dat een school geen bedrijf is. Ik zou eerder zeggen dat een school een tamelijk bijzonder en complex bedrijf is. Dat leg ik een volgende keer nog wel uit maar ik beperk mij er nu even toe om op te merken dat er principieel niets mis is met het via een economenbril kijken naar het onderwijs. Zolang men zich maar realiseert dat dit een beperkte want niet allesomvattende blik oplevert.

Over het PO zegt het SCP dat er geen aanwijzingen zijn dat leerlingen in de periode 1998-2009 beter zijn gaan presteren, terwijl de kosten wel behoorlijk zijn toegenomen. Het SCP is eerlijk en in feite zeggen ze hier “we weten het niet”. Misschien had je zo’n rapport dan maar beter niet kunnen uitbrengen want we leren er op die manier weinig van. Een beetje venijnige grappenmaker had een persbericht kunnen uitbrengen onder de kop “ondanks het vele geld dat besteed wordt aan wetenschappelijk onderzoek m.b.t. onderwijs heeft dit nog niet geleid tot een beter inzicht”.

Hoger salaris = meer kwaliteit ?!

M.b.t. het VO komen de onderzoekers niet veel verder dan de constatering dat de productiviteit in het voortgezet onderwijs met 14% is toegenomen, het personeelsvolume met 30% is uitgebreid en de kosten opliepen met 88%. Maar als je kijkt naar waar het geld aan uitgegeven is dan zie je dat (op last van de politiek) bijna de helft van de extra onderwijsuitgaven zijn gebruikt om de lerarensalarissen op een aanvaardbaar niveau te brengen. Daarmee kon een dreigend lerarentekort worden voorkomen, dat ongetwijfeld negatieve gevolgen voor de onderwijskwaliteit zou hebben gehad. Maar je krijgt natuurlijk niet opeens meer kwaliteit als je de salarissen verbetert. Om dat te begrijpen hebben we toch geen wetenschappelijk onderzoek nodig zou ik denken. En dat generieke klassenverkleining niet werkt was ook alles langer bekend. Een persbericht met de kop “sociaalwetenschappelijk onderzoek bewijst voor de zoveelste keer iets dat we allang wisten” was dus op zijn plaats geweest.

Buitengewoon kwalijk en behoorlijk onwetenschappelijk is het om als SCP dan vervolgens te beweren dat, als meer geld niet automatisch meer aantoonbare kwaliteit oplevert, je vervolgens prima kunt bezuinigen omdat bezuinigen dan ook niet tot aantoonbaar kwaliteitsverlies zal leiden. Ik denk dat toch iedereen met een gemiddelde CITO-score wel zal begrijpen dat dit lariekoek is, om van andere soorten koek maar te zwijgen. Dus dat gaan we in deze blog voor gevorderden maar niet meer uitleggen. Google maar even bij de term drogredenering en maak er voor straf meteen maar een postertje van dames en heren van het SCP.

Herbronnen ?!
Herbronnen

Als ongenuanceerd aan geldkranen draaien met een blinddoek om niet helpt voor het beste resultaat wat is dan een slimmere strategie ? Op het gevaar af dat een politieke partij mij binnenkort gaat vragen ze te helpen bij het herbronnen of bij het schrijven van een (marketing)verhaal dat ze de kiezers op de mouw willen spelden ga ik u toch een geheimpje verklappen. Gericht investeren in mensen, en dat dan niet alleen in economische termen gedacht. Dat is nog wat abstract geformuleerd maar alleen in dat ene zinnetje zitten wel 40 blogafleveringen als ik het ga uitwerken. Dat is dus goed nieuws voor u want daarmee bent u voorlopig nog niet van mij af.

Op macroniveau betekent “gericht investeren in mensen” dat men misschien beter kan inzetten op de lerarenopleiding en op professionalisering van het zittende bestand. Op het niveau van de instellingen zijn er daarnaast nog heel wat andere mogelijkheden die niet allemaal geld kosten. Maar daarover een volgende keer meer.Misschien dat we het dan ook over dat al wat oudere rapport van CBE-consultants kunnen hebben dat wat beweert over de al dan niet professionele MBO-docenten.

2 opmerkingen:

  1. Zorg wel dat je bij de les bent...
    Een Zweeds onderzoek naar het effect van kleinere klassen wijst wel degelijk op positieve resultaten voor de betrokken kinderen. Alleen: voor zo'n onderzoek moet je 25 tot 30 jaar uittrekken, omdat je dan pas vast kunt stellen hoe de verschillen zijn in soort arbeid, hoogte inkomen, en eindniveau opleiding. In Zweden blijkt dat kinderen uit kleinere klassen op alle drie onderdelen beter scoren.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Rein,
    Bedankt voor je reactie. Vooralsnog ga ik er van uit dat verkleining pas effect heeft als je het hebt over een radicale verkleining en niet over een marginale verkleining. Daarover is ook onderzoek bekend. Ik ken dat Zweedse onderzoek trouwens niet dus ik weet niet hoe klein die klassen waren. In het algemeen lijkt het me trouwens lastig om eenduidig vast te stellen welke van de grote hoeveelheid beïnvloedende factoren welke bijdrage aan welk resultaat heeft geleverd. Ik laat die discussie graag over aan de wetenschappers die elkaar wat mij betreft met leerstukken en onderzoeken om de oren mogen slaan. Veel stellige beweringen in de sociale wetenschappen zijn bij nadere beschouwing overigens listig verpakte ideologie, naïeve generalisaties of resultaat van creatief SPSS gebruik. Maar ik geef toe dat dit ook niet zo'n genuanceerde opmerking is :-)

    BeantwoordenVerwijderen